ZBĄSZYŃ :: Nieznany rysunek wieży

Jakie jeszcze "skarby", dotyczące miasta, może kryć biblioteka w Kórniku?


Rysunek: Kajetan Wincenty Kielisiński
"Odkryty" rysunek Kielisińskiego przedstawia istniejącą wciąż wieżę bramną z 1627 r., stanowiącą wjazd do zbąszyńskiej twierdzy znanej jako "pallazzo in fortezza". W czasie gdy powstawał szkic, istniał zamek zamieszkany przez Garczyńskich. Wojciech Olejniczak zwrócił uwagę, iż wieżyczka baszty nie zmieściła się na arkuszu i została narysowana obok.

W książnicy Polskiej Akademii Nauk w Kórniku został "znaleziony" szkic z wyprawy do Zbąszynia XIX-wiecznego rysownika i bibliotekarza Kajetana Wincentego Kielisińskiego. Poznański artysta plastyk Wojciech Olejniczak wciąż poczuwa się do zbąszyńskich korzeni. Tutaj się wszak urodził, a jego ojciec, Kazimierz Olejniczak, do śmierci w zeszłym roku był uznawany za najwybitniejszego fotografa nad Obrą. W latach 80. w zamkowych kazamatach, jako student Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu, W. Olejniczak prowadził galerię Biblioteka według Borgesa. Namówił też dwójkę kolegów z uczelni, dziś jak on uznanych artystów, żeby tu obronili swe prace dyplomowe. Ci koledzy to Kazimierz Sita i Mariusz Gill. Ten ostatni mieszka w Danii, ale jego kamienne rzeźby wciąż stoją w parku zamkowym i jako tzw. witacze przy wjeździe do miasta.

Zawiózł książkę
Olejniczak często odwiedza rodzinę w Zbąszyniu, więc tu dwa lata temu, wraz z mieszkającą w Paryżu z siostrą, Hanną Olejniczak-Zaworonko, przygotował znakomite dzieło, rodzaj barwnej kroniki swego rodzinnego miasta pt. "Zbąszyń. Wędrówki po mieście". - Niedawno wziąłem "Wędrówki" pod pachę i pojechałem do Biblioteki PAN w Kórniku, gromadzącej wszelkie "wielkopolana", żeby zostawić naszą pracę na pamiątkę - opowiada pan Wojciech. - Jednakże, gdy pracownica biblioteki, pani Quinkenstein, zobaczyła dokumentacyjny charakter książki, uznała, że będę mógł jej pomóc w rozszyfrowaniu pewnych nierozpoznanych zdjęć, dokumentów dotyczących Zbąszynia, a przechowywanych w Kórniku. Okazało się, iż wśród nich był wczesne fotografie autorstwa mojego ojca, jak i inne, które zidentyfikowałem. Doceniając pomoc artysty Małgorzata Quinkenstein przyniosła Olejniczakowi do pokazania pewien XIX-wieczny rarytas - mały szkicownik, a w nim rysunek dotyczący Zbąszynia.

Trzeba szukać
- Zatkało mnie, gdy to zobaczyłem, bo wprawdzie widok zamkowej baszty był znajomy, ale nigdy go nie widziałem w takim ujęciu - przekazuje W. Olejniczak. Gdy przyjrzał się szkicowi z bliska wychwycił na nim zapiski twórcy, takie jak "mur", "tynk". - Ciekawe czemu to miało służyć? - zastanawia się Olejniczak. - Może ów rysunek z natury był przymiarką do bardziej dokładnej pracy? Może do obrazu?Z informacji o Kielisińskim wynika, iż w 1839 r. został zaangażowany przez Tytusa Działyńskiego jako bibliotekarz w Kórniku, zmarł zaś 10 lat później. W tym przedziale musiał powstać zbąszyński rysunek. Ale z jakiego powodu? Czy zamówił go Działyński, "sponsor" Kielisińskiego? Czy rysownik wykonał więcej szkiców Zbąszynia? Na te pytania jeszcze nie znamy odpowiedzi. Jednakże W. Olejniczak nie zamierza poprzestać na jednym znalezisku, liczy iż bibliotece kórnickiej są inne "skarby" opowiadające o jego mieście rodzinnym. Zatem czekamy na dalsze odkrycia.

Kim był rysownik baszty?
Kajetan Wincenty Kielisiński (1808 -1849), grafik, rysownik, bibliotekarz. Pochodził z Kielecczyzny. W latach 1829-30 studiował architekturę w Warszawie, ale udział w powstaniu listopadowym nie pozwolił mu dokończyć nauki. Znajdujemy go potem w Medyce, Krakowie. W 1839 r. został zaangażowany przez Tytusa Działyńskiego jako bibliotekarz w Oleszycach i Kórniku. W 1848 r. brał udział w Wiośnie Ludów, więziony przez Prusaków. Został po nim zbiór ok. 1 tys. rycin i rysunków odtwarzających m.in. zabytki architektury. Jego prace są w zbiorach bibliotek: Ossolińskich, Jagiellońskiej i innych, i Muzeach Narodowych w Poznaniu, Krakowie i Warszawie.

 


Podziel się swoim zdaniem

teren@gazetalubuska.pl   Tel: 068 324 88 54

EUGENIUSZ KURZAWA

Fot. Paweł Janczaruk
(Gazeta Lubuska 2008)

powrót