|
Rokrocznie w kwietniu obchodzono w mieście - i zapraszano na to całą
Wielkopolskę - Dzień Pamięci o Holokauście. W tym roku będzie inaczej.
"Dzień" potrwa... sześć miesięcy.
- Obchody zaczynamy 19 kwietnia Dniem Pamięci, natomiast zakończymy 27
października w 70 rocznicę wypędzenia polskich Żydów przez hitlerowców
- stwierdza Zenon Matuszewski, historyk, zarazem dyrektor gimnazjum,
którego uczniowie w ciągu najbliższego półrocza włączą się w rozmaite
działania. Jednym z nich będzie eksperyment dydaktyczny polegający na
nauce historii Polski i Europy za pośrednictwem... komiksu.
- Organizujemy to we współpracy z holenderską Fundacją Anny Frank i Muzeum
Historycznym w Amsterdamie - wyjaśnia Z. Matuszewski. - Zaczyna się od
wypełnienia przez uczniów ankiety na temat Holokaustu, potem zapoznają
się z komiksem i po jego lekturze znowu otrzymują ankietę. Tak dowiemy
się, jaką rolę w edukacji spełnił komiks i czy może być przydatny w przyszłości.
Ważne hasło: "Zbąszyń"
W ostatnich latach zawsze 19 kwietnia (Światowy Dzień Pamięci o Holokauście
- nawiązujący do wybuchu powstania w getcie warszawskim) do Zbąszynia
zjeżdżała młodzież gimnazjalna z Wielkopolski, żeby zapoznawać się z historią
Żydów w czasie II wojny. W tym roku zbąszynianie zaproponowali inny scenariusz.
- W końcu października 1938 r. hitlerowcy w ciągu jednej nocy wypędzili
z III Rzeszy wszystkich Żydów z obywatelstwem polskim - wyjaśnia Katarzyna
Kutzmann-Solarek, szefowa ośrodka kultury, współorganizatorka obchodów.
- Zbąszyń, który był wówczas miastem granicznym, w ciągu doby powiększył
się przeszło dwukrotnie!
Do tej pory zbąszynianie nie wspominali tamtych dni, a Żydzi i ich instytucje,
nie upominali się. Choć dla Izraleczyków to bardzo dramatyczne wydarzenie.
Prof. Jerzy Tomaszewski, autor książki pod znamiennym tytułem "Preludium
Zagłady", uważa, iż dla Żydów hasło "Zbąszyń" istniejące w Encyklopedii
Holokaustu jest nie do ominięcia.
- Po raz pierwszy w Europie XX wieku na taką skalę przeprowadzono akcję
wypędzenia Żydów i dokonano tego niesłychanie brutalnie - wskazuje naukowiec.
Pójdą na rajd
W tym roku wypada 70 rocznica wygnania.
- 19 kwietnia zorganizujemy rajd dla młodzieży wielkopolskiej, który przejdzie
tymi drogami "z zagranicy", gdzie 70 lat temu przeganiano Żydów - relacjonuje
Matuszewski. "Zagranica" to dziś sąsiednia gmina Zbąszynek.
- Uczniowie przejdą też wokół budynków w mieście, w których w 1938 r.
przyjęto Żydów. Potem spotykają się przy dworcu, a każda z grup musi przynieść
kamień. Będzie to podstawa do zbudowania kurhanu, który wraz z tablicą
pamiątkową odsłonimy w październiku. W kwietniu, maju, czerwcu i wrześniu
w szkołach mają się odbywać tematyczne warsztaty literackie, plastyczne
i teatralne, spotkania z osobami znającymi sprawy żydowskie. Kulminacją
będzie 27 października sesja popularno-naukowa i przejście przez miasto
ze świecami do kurhanu, odczytanie tam wierszy i listów powstałych na
warsztatach, i umieszczenie ich w kurhanie.
Z. Matuszewski rozmawiał z Szewachem Weissem, byłym przewodniczącym
Knesetu, który obiecał przyjechać, swą obecność zapowiada prof. Tomaszewski,
być może Władysław Bartoszewski, ponadto naukowcy żydowscy i rodziny
osób ongiś wypędzonych do Zbąszynia. Ale to jeszcze nie wszystko...
Do sprawy będziemy wracać.
|
