| |
|
Aleksander Fredro, hrabia (1793-1876)
|
polski komediopisarz, pamiętnikarz i poeta. Wykształcenie domowe
w ziemianskim dworze. 1809 wstapił do armii Księstwa Warszawskiego,
brał udział w wojnie z Rosją
1812 (wojny napoleonskie), zbiegł z rosyjskiej niewoli.
1815 osiadł w rodzinnym majątku Bienkowa Wisznia pod Lwowem.
1828 ożenił się z hrabiną Z. Skarbkowa.
1833-1842 poseł do Sejmu Stanowego.
1850-1855 mieszkał wraz z rodziną w Paryżu.
|
 |
1839 honorowy obywatel miasta Lwowa.
1873 członek Akademii Umiejętności.
Twórczość
Uważany za najwybitniejszego polskiego komediopisarza,
tworzył z wieloletnimi przerwami, odmawiając publikowania niektórych utworów
w miare ich powstawania, m.in. z powodu ataków krytyki.
Jego komedie obyczajowe zajmują się glównie życiem codziennym szlachty
galicyjskiej w 1. połowie XIX w.,
kreując barwne i charakterystyczne typy sceniczne.
Stał się mistrzem portretu psychologicznego.
Nie gardził artystycznie uszlachetnionymi chwytami rodem
z teatru ludowego i farsy. Bliższe mu byly idealy oświecenia
z jego racjonalistycznym, pełnym dystansu stosunkiem do świata, niż romantyzm,
co krytyka miała mu za złe. Najwybitniejsze komedie napisał w pierwszym
okresie twórczości do 1835: Pan Geldhab (1818, wystawiona 1821), Mąż i
żona (wystawiona 1822), Pan Jowialski (wystawiony 1832), Śluby panieńskie,
czyli Magnetyzm serca (wystawione 1833), Zemsta (wystawiona 1834), Dożywocie
(wystawione 1835).
W drugim okresie twórczości, po 18-letnim milczeniu,
wyróżnic trzeba Wielkiego człowieka do małych interesów (wystawiony 1877).
Wszystkie te utwory stanowią klasykę teatru polskiego.
Był także autorem interesujących wspomnień Trzy po trzy (powstaly 1844-1846,
wydane 1917), wierszy, bajek, aforyzmów.
Najobszerniejsze wydanie: Pisma wszystkie (tom 1-15, 1955-1980).
|
|