| |
|
Goethe Johann Wolfgang von (1749-1832),
najwybitniejszy niemiecki poeta i jeden z najbardziej znaczących w skali
światowej, dramaturg, prozaik, uczony, polityk.
Związany z romantyzmem, nie zerwał nigdy więzów łączących go z klasycyzmem.
Był również myślicielem i uczonym, znawca wielu dziedzin wiedzy oraz sztuki.
Studia prawnicze w Lipsku i Strasburgu. 1775 osiadł w Weimarze, gdzie
pozostał do końca życia.
Pełnił rózne funkcje na dworze księcia sasko-weimarskiego, dochodząc do
rangi prezydenta Izby Finansów.
1782 nobilitowany. 1791-1817 kierował teatrem oraz wszystkimi instytucjami
oswiatowo-kulturalnymi księstwa.
1786 wyjechał na dwa lata do Włoch, co wywarło duży wpływ
na jego twórczość.
Najbliższa przyjaźń łączyła go z wielkim poeta romantycznym F. Schillerem.
Zmarł w całkowitym osamotnieniu, po zgonie żony i jedynego syna.
Twórczość
Autor głośnej powieści Cierpienia młodego Wertera (1774, wydanie polskie
1874).
W pierwszym okresie weimarskim pisał liryki i ballady,
jak Król olch, a także znane dramaty: Ifigenia w Taurydzie (1787, wydanie
polskie 1833), Egmont (1787, wydanie polskie 1885), Torquato Tasso (1789,
wydanie polskie 1861).
Ostatnia dekada XVIII w. przyniosła rozkwit różnorakiej twórczości Goethego
m.in.: satyryczny epos Lis przechera (1794, wydanie polskie 1877), ballady
Uczeń czarnoksiężnika
czy Poszukiwacz skarbów, epos Herman i Dorota
(1798, wydanie polskie 1845), oraz klasyczny Bildungsroman (powieść obyczajowo-dydaktyczna
ukazująca rozwój bohatera od dziecinstwa do wieku dojrzałego) pt. Lata
nauki Wilhelma Meistra (1796, wydanie polskie wraz z czescia II pt. Lata
wedrówki Wilhelma Meistra 1893).
Kolejny okres twórczości Goethego to częśc I wielkiej tragedii Faust (1806,
wydanie polskie 1866), której cześć druga ukazała się w roku jego śmierci
(pracował nad tym dziełem ok. 60 lat). Zbiór liryków Dywan Zachodu i Wschodu
(1819, wydanie polskie 1963). Autobiografia Z mojego życia. Zmyślenie
i prawda (1809-1831, wydanie polskie 1895). Ponadto prace naukowe, m.in.
Zur Farbenlehre (1810). W jezyku polskim także Dzieła wybrane (tom 1-4,
1954), Poezje (tom 1-2, 1960), Wybór poezji (1955, 1968), Listy miłosne
(1968), Refleksje i maksymy (1977), Wybór pism estetycznych (1981).
|
|