| |
|
Jan Kochanowski (1530-1584)
Urodził się w Sycynie, w województwie sandomierskim.
Pochodził ze średniozamożnej rodziny szlacheckiej.
W wieku 14 lat rozpoczął naukę w Akademii Krakowskiej. Dokładny czas pobytu
Kochanowskiego w Krakowie nie jest znany. Wiadomo natomiast, że w latach
1551-1552 przebywał
w Królewcu, korzystając z protekcji księcia Albrechta i studiując na tamtejszym
uniwersytecie.
W roku 1552 wyjechał poeta do Włoch i przebywał tam 5 lat, studiując na
sławnym uniwersytecie w Padwie.
Zdobył tam gruntowne wykształcenie filozoficzne, ugruntowane doskonałą
znajomością łaciny, greki oraz literatury starożytnej. W ten sposób wyrósł
Kochanowski na jednego
z najznakomitszych humanistów, znawcę autorów starożytnych, który sam
z zapałem ćwiczył się w pisaniu elegii miłosnych, początkowo po łacinie.
Młody poeta czytał także Petrarke
i Dantego, coraz bardziej utwierdzając się w przekonaniu,
że poezja powinna być tworzona w języku ojczystym.
Wracając z Włoch do Polski, zatrzymał się Kochanowski we Francji, gdzie
również zaobserwował rozwój poezji w języku narodowym, której propagatorem
był znany poeta francuski Ronsard. W roku 1557 Kochanowski na wieść o
śmierci matki powraca do kraju i otrzymuje w spadku Czarnolas.
Początkowo po przyjeździe do kraju przebywa na dworach możnych magnatów,
potem zostaje sekretarzem króla Zygmunta Augusta, już jako znany i słynny
autor pięknych "Pieśni", "Fraszek" oraz innych utworów poetyckich.
Pobyt na dworze króla stwarzał możliwosci spotkań
z najwybitniejszymi ludzmi epoki, obfitował w rozrywki i zabawy, w których
Kochanowski był zawsze dobrym kompanem.
Pomimo to śycie dworskie sprzykrzyło mu się, usunąłl się więc
z Krakowa w roku 1571 do rodzinnego Czarnolasu, gdzie wkrótce ożenil się.
Żyjąc na wsi, realizował swoiście pojmowany humanistyczny ideał szczęścia
ziemiańskiego, który dostrzegł
w możliwości oddawania się ulubionym zajęciom - pisarskim czy gospodarskim,
w życzliwości wobec innych ludzi, w możliwości osiągnięcia wewnętrznej
harmonii, która została brutalnie zburzona śmiercią ukochanej córki Urszuli.
W okresie czarnoleskim wcale nie zrezygnował poeta
z uczestnictwa w życiu społecznym, brał udział w zjeździe
w Stężycy, na którym szlachta wezwała króla Walezego do powrotu. Wypowiadał
się także w sprawie elekcji następnego króla. Pozostawał również w kontakcie
z Janem Zamojskim.
Poeta umiera nagle w Lublinie w 1584 roku.
Twórczość:
Najważniejsze utwory: - "Odprawa posłów greckich" (wyd. 1578) - "Psalterz
Dawidów" - parafraza biblijnej "Księgi Psalmów"
(wyd. 1579) - "Pieśń świętojańska o Sobótce" (wyd. 1586) -
- "Fraszki" (wyd. 1584) - "Pieśni" (wyd. 1586) - "Treny"
(wyd. 1580)
|
|