Żeleński Tadeusz, pseudonim Boy (1874-1941),

polski krytyk literacki i teatralny, publicysta, satyryk, tłumacz. Syn W. Żeleńskiego. 1892-1900 studiował na UJ medycynę. 1901-1906 pracował jako lekarz, specjalizując się w pediatrii (publikacje naukowe na ten temat).
Od 1906 współautor programów kabaretu Zielony Balonik.
Do zakonczenia I wojny światowej był lekarzem kolejowym,
1915 powołany do armii austriackiej.
1922 zamieszkał w Warszawie.
1914 odznaczony palmami Akademii Francuskiej ,
1922 Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej za liczne i znakomite przekłady (przełozył ponad 100 tomów klasyki literatury francuskiej).
1933 członek Polskiej Akademii Literatury.
Po wybuchu II wojny światowej we Lwowie, gdzie został kierownikiem katedry historii literatury francuskiej na Uniwersytecie Lwowskim.
Zamordowany po zajęciu Lwowa przez Niemców.
Ogromną popularność zyskały jego utwory satyryczno-kabaretowe, zebrane 1908-1917 w 11 publikacjach książkowych. Największy rozgłos zyskały Słówka (1913).
Eseje literackie, m.in.: Studia i szkice z literatury francuskiej (1920), Mózg i płeć (tom 1-3, 1926-1928), monografie: Molier (1924) i Balzac (1934). Ceniony krytyk teatralny, opublikowal cykl felietonów Flirt z Melpomeną (tom 1-10, 1920-1932), następnie 7 dalszych tomów (1933-1939).

Znany publicysta, przeciwnik klerykalizmu i ciemnoty, występujacy jako zwolennik liberalnej demokracji,
np. w zbiorach: Brewerie (1926), Dziewice konsystorskie (1929), Marzenie i pysk (1930), Piekło kobiet (1930), Nasi okupanci (1932). W glośnych zbiorach: Ludzie żywi (1929), Brązownicy (1930) i Obrachunki fredrowskie (1934) wystepował w obronie pełnej prawdy w nauce o literaturze.
Monografia Marysieńka Sobieska (1937), wspomnienia Znaszli ten kraj?... (1931). Szkice o literaturze francuskiej (tom 1-2, 1956), Pisma (tom 1-28, 1956-1975), Listy (1972), wybory publicystyki i szkiców: Reflektorem w mrok (1978), O literaturze niemoralnej (1990).

 

 
   
   
***